WWW.EL.Z-PDF.RU
БИБЛИОТЕКА  БЕСПЛАТНЫХ  МАТЕРИАЛОВ - Онлайн документы
 

«Ттенше жадайлар негізгі ш белгісі бойынша жіктеледі: Шыу тегі бойынша. Салалы;. Таралу масштабы бойынша. Шыу тегі бойынша: -техногенді -табии сипаттаы болып блінеді Табии сипаттаы ...»

ДРІС 3Ттенше жадайлар

1.3.1 Ттенше жадайларды жіктелуі

Ттенше жадайлар негізгі ш белгісі бойынша жіктеледі:

Шыу тегі бойынша.

Салалы;.

Таралу масштабы бойынша.

Шыу тегі бойынша:

-техногенді

-табии сипаттаы болып блінеді

Табии сипаттаы ттенше жадайлар:

-геофизикалы ауіпті былыстар(зілзала, вулкандарды атылауы)

-геологиялы ауіпті былыстар(сел, кшкін, );

-метеорологиялы ауіпті былыстар(боран, йын, рашылы, атты аяздар);

-теіздегі гидрологиялы ауіпті былыстар

-гидрологиялы ауіпті былыстар(су басу, грунт сулары дегейлеріні ктерілуі)

-табии рттер(даладаы, ормандаы, тофты)

-адамдарды жпалы аурулармен ауыруы(эпидемия)

-ауылшаруашылы жануарларыны жпалы аурулармен ауыруы(эпизоотия)

-ауыл шаруашылы даылдарыны аурулармен жне зиянкестермен заымдануы(эрифитопия)

Техногенді сипаттаы ттенше жадайлар

-ндірістегі;

-кліктегі аварийялар(авиа, авто катастрофалар, темір жол клігіндегі, магистралды бырлардаы аварийялар);

-рттер(жарлыстар);

-АХЗ, РЗ, БЗ (химиялы, радиациялы, биологиялы) тгілуіне атысты аварийялар;

-электро-энергетикалы жйелердегі аварийалар;

-коммуналды жйелердегі аварийялар;

-гидродинамикалы аварийялар.

Салалы бойынша:



-рлыстаы

-ндірістегі

-кліктегі

- ауыл шаруашылыындаы;

-орман шаруашылыындаы;

-клік коммуникацияларындаы( газ, мнай бырлары)

Таралу масштабы бойынша

-обьектілік(ондыры, цех, обьектіні амтиды);

-жергілікті(облыс, ала, ауданды амтиды);

-айматы(бірнеше облыстарды, ірі регионды);

-ауымды(Р территориясын жне кршіліс мемлекеттерді амтиды)

1.3.2Табии сипаттаы ттенше жадайлар

Табии сипаттаы ттенше жадайлар – длей зілзала (жер сілкінісі,сел, кшкін, су тасыны жне басалары), табии рт, індеттер мен малды жпалы аурулары, ауылшаруашылы сімдіктеріні жне ормандарды кеселдері мен зиянкестері арылы заымдануын тудыратын ТЖ.

Су тасыны – арды еруі, жауын-шашын, суды желмен айдаан жне кептелу кезінде зендердегі, клдер мен теіздердегі су дегейіні ктерілуі нтижесінде рлы айматарын айтарлытай су басу

Су тасыныны негізгі себептері:

за нсер жауын

арды жне мзды арынды еруі

атты желді зен, кл суларын жаалауа айдауы

Гидротехникалы ймереттерді бзылуы

Жерасты суларыны кп клемде жер бетіне шыуы

зен жолдарыны бітеліп алуы

Цунами

Су тасыныны трлері:

Топан су – жергілікті аудандаы су дегейіні кктемдегі арды еруімен бірте-біртектерілуі;

Тасын су – толассыз жауынны нтижесінде су дегейіні жылдам ктерілу;

Айдалан су тасындары – атты желді,зен, кл суларын жаалауа айдауынан туындайтын су тасыны;

Цунами – суасты жер сілкіністеріні нтижесінде мхиттар мен теіздерді жаалауында туындайтын су тасыны;

Бгеттерді бзылуы – гидротехникалы ораныс ймереттеріні бзылуы немесе су клеміні млшерден тыс йылуы нетижесінде туындайтын су тасыны.

Су тасыныны иратушы факторлары:

лкен су массасыны арынды аысы;

Биік толындар, су айналымдары;

Суды тмен температурас;

Судаы алынды заттар;

Электр сымдарыны зілген жадайдаы электр тоы;

Инфекциялы аурулар

Су тасыны кезінде

Адамдарды,малдарды, жеке мліктерді жне материялды баалы заттарды тарып алу шін оамды меншіктегі, сондай-а жеке адамдарды да меншігіндегі суда жзу ралдары –теплоходтар, баржалар /суйретпе айытар/ катерлер, баркастар/ кп есікті айытар/, паромдар, моторлы айытар мен желайытар т.б. да ралдар тгелдей пайдалануы тиіс. Егер онда жзу ралдары дер кезінде табыла оймаан немесе жеткіліксіз болан жадайда е арапайым жзу ралдарын ртрлі салдар жасау керек. Сал жасау шін татайларды, бренелерді, автомобиль камераларын, бос блшектерді, билондарды, местерді, амыс пен ра бталарды буындыларын пайдалануа болады.ртрлі мліктер мен дниелерді, материялды баалы заттарды сондай-а малдарды тасу шін жуан бренедерден, сыаулардан сал жасау ажет, айытарды пайдаланып, оларды стіне татайларды, бренелерді, сырауларды тсеп, шегелеп, байлап, тастауа болады.

Жер сікінісі

Жер сілкінісі – аарлы, кездейсо былыс жне ас-аым стте теді. Жер сілкінісі бл жер ыртысында немесе мантияны стігі блігінде кенеттен болан озалыс пенжарылыс нтижесінде пйда болады жне леулі ауытулар трінде лкен ашытыа таралатын жер асты дмпуі мен жер бетіні озалысы.

Жер сілкінісін сейсмология ылымы зерттейді. Оны туындауына жне дамуына байланысты былыстарды сейсмикалы былыстар деп атайды. Жер сілкінісі жанартаулы,денудациялы жне тектоникалы болып блінеді.

Жанартаулы жер сілкінісі азіргі жанартаулар рекет ететін аудандарда дамыан.

Денудациялы жер сілкінісі таулы аудандардаы тау жынысы массаларыны шаталдара лауынан, жер асты уыстары мен краст гірлерді опырылуынан жне ірі жылжымаларды ыпалынан туындайды.

Тектоникалы жер сілкінісі литосфераны жекелеген блоктары зара озалыса келгенде, Жер ойнауында за уаыт бойы жинаталан механикалы энергияны ыса мерзімде шыл босанып шыуына байланысты болады.

Туындау себебіне арай жер сілкінісі табии жне антропогендік болып блінеді.

Табии жер сілкінісі табии кштерді рекеті нтижесінде туындайды: тектоникалы рдістер, жанартауларды атылауы, лкен метеориттерді лауы, кшті опырылмалар мен сырымалар т.б.

Антропогендік жер сілкінісі адамзат рекетіні нтижесінде туындайды: лкен уатты жарлыстар, жер асты ймереттерді бзылуы, пайдалы азбаларды арынды ндіру жне т.б.

Жер сілкінуді негізгі сипаттамалары

Гипоцентр – жер астында сілкініс басталан орын

Эпицентр – гипоцентрді жер бетіндегі проекциясы.

Сілкіну ошаыны тередігі – жер бетінен гипоцентрге дейінгі ашыты..Тере емес сілкіністерде ошаты тередігі5-40км, тереінде 500км дейін.

Кшті дмпулерді затыы – орташа сілкіністе 2-ден 5 секуна дейін,кштісінде 20-90секунд.

Жер сілкіну ауданыны радиусы – орташада 5-15км, кштісінде 50-160км.

Жер сілкінуді интенсивтілігі – белгілі бір жердегі жер сікінісінен болан шыынны дрежесі, балл.

12 балды халыаралы шкала бойынша жер сілкінісіні сипаттамалары:

1балл – елеусіз сілкініс, аспап арылы тіркеледі

2балл – лсіз дірілді жоара абаттаы кейбір адамдар ана сезеді

3 балл - лсіз, дмпуі аз ана адама білінеді, терезе дірілдеп, іле шамдар теселеді, жекеленген адамдар ана сезеді

4балл – елеулі сілкіну имарат ішіндегі адамдарды брі сезеді – есік-терезе, ыдыс-ая, й абыралары, шкаф, кереует сыырлайды.

5балл – дмпуді барлы адамдар сезеді-

6 балл – кшті сілкіну – діріл жруге кедергі келтіреді имараттар теселеді (блінеді), сылатарда жарыша пайда болады

7балл – адамдарды рей билейді, жиаз лайды, блоктар, каркастар, пенелдер арасындаы илыстар жарылады

8балл – адамдар зін-зі ре стайды, беткейдегі топырата жарыша пайда болады,имараттар атты заымдалады, абыралар мен оршаулар ирайды, ирату кші мол сілкініс

9балл – адамдар жре алмайды, топыра беті жарылады,имараттар жаппй заымдалады;

10балл – имараттар толы ирайды; жойын сілкіну,

11балл - апат;

12балл – жер бедеріні атты згерісі

Кесте1 Жер сіліну кезіндегі имараттарды бліну дрежелері, балл

рлыстар мен имараттарды атаулары Бліну дрежелері, балл

лсіз орташа кшті

Кірпіштен(тастан) салынан 3 абатты жне одан кп 5-6 6-7,5 7,5

Кірпіштен(тастан) салынан 1-2 абатты 6-7 7-7,5 7,5-8

Ааш аалы имараттар мен рлыстар 5 6 6-7,5

Кп абатты металл аалы немесе бетон (темір-бетон)

панелдерінен салынан 5-6 6-7,5 7,5-8

Похожие работы:

«"Утверждаю" Зав. кафедрой общего землеведения и гидрометеорологии _П.С.Лопух " 29_"_ноября2016 г., пр. № 4 Вопросы к зачету по дисциплине "Мониторинг атмосферного воздуха и гидросферы" Мониторинг природной среды и мониторинг окружающей сре...»

«Аннотация к рабочей программе "Технология. Технологии ведения дома", 5 класс Рабочая программа по технологии по направлению технологии ведение дома для учащихся 5 классов составлена в соответствии с Федеральным Государственным Образовательным Стандартом основного общего образования № 1897 от 17.12 2010г., примерной прогр...»

«Приложение           к постановлению Правительства Республики Казахстан от " " 2017 года № Утверждены          постановлением Правительства Республики Казахстан от 30 декабря 2013 года № 1434 Основные положения Генеральной схемы организации территории Республики Казахстан Содержание Введение1. Система расселения...»

«Министерство образования и науки РФ Федеральное государственное автономное образовательное учреждение высшего образования "Новосибирский национальный исследовательский государственный университет" Факультет естествен...»

«УДК 616613.7Р.А. СЕМБАЕВАЦЕНТР СПОРТИВНОЙ МЕДИЦИНЫ И РЕАБИЛИТАЦИИМЕДИКО-БИОЛОГИЧЕСКОЕ ОБЕСПЕЧЕНИЕ ТРЕНИРОВОЧНОГО ПРОЦЕССА В УСЛОВИЯХ СРЕДНЕГОРЬЯ В спортивной практике в качестве дополнительного фа...»

«Личная безопасность и свобода в техногенной системе (Personal security and freedom in technogenic system) Экология духа Уважаемые дамы и господа! Я хотел бы поговорить о тенденциях в развитии нашей цивилизации, которые лежат на поверхн...»

«Культурные растения полей, садов и огородов. Зорина Е.Г., учитель географии Предмет: "Живой мир" Класс: 5Цели и задачи урока: закрепить знания о классификации растений Оборудование: мультимедийное оборудование, презентация, картинки с изображением фруктов и овощей, музыкальная за...»

«Пояснительная записка Рабочая программа по биологии для 5 класса составлена на основе федерального государственного образовательного стандарта, учебного плана, примерной программы основного общего образования по би...»

«ГЕОГРАФИЯ 10 класс естественно-математического направления (всего 68 ч, в неделю 2 ч) № Название темы Кол-во часов Основные цели обучения Результаты обучения Новые подходы и стратегии Формы и метод. вовлеч. уч-ся...»








 
2018 www.el.z-pdf.ru - «Библиотека бесплатных материалов - онлайн документы»

Материалы этого сайта размещены для ознакомления, все права принадлежат их авторам.
Если Вы не согласны с тем, что Ваш материал размещён на этом сайте, пожалуйста, напишите нам, мы в течении 2-3 рабочих дней удалим его.